DGS ve ALES Mantık Soruları Nasıl Çözülür? Hız Kazanma Rehberi

DGS ve ALES’te mantık soruları, çoğu adayın süre sorunu yaşadığı bölümdür. Her iki sınav da 50 sayısal ve 50 sözel olmak üzere 100 sorudan oluşur ve 150 dakika sürer. Mantık soruları genellikle bir metin ya da tablo verip birkaç soruyu aynı bilgiye bağlar; doğru kurulmuş bir başlangıç, o gruptaki her soruyu birkaç saniyelik işe çevirir.

Önce bilgileri görselleştir

Metni okurken koşulları kısa sembollerle bir tabloya ya da sıralama çizgisine dök. Kesin bilgileri önce yerleştir, “ya da” içeren koşulları sona bırak. İyi kurulmuş bir tablo, o gruptaki tüm soruların ortak cevabıdır.

Sözel mantıkta en sık görülen yapılar

• Sıralama: kişiler/nesneler bir çizgi üzerinde; “hemen önce”, “arasında bir kişi var” gibi koşullar.
• Eşleştirme: kişi – meslek – şehir gibi birden fazla özelliğin tabloyla eşlenmesi.
• Gruplama: öğelerin belirli sayıda gruba koşullarla dağıtılması.

Örnek: bir sıralama sorusu nasıl kurulur?

Diyelim ki A, B, C, D ve E adlı beş kişi bir sırada duruyor ve şu bilgiler veriliyor: “C ortada duruyor”, “A, B’nin hemen solunda”, “E en sağda değil”. Kuruluma şu sırayla başlanır:

1. Beş kutuluk bir çizgi çiz ve kesin bilgiyi yerleştir: C üçüncü kutuya.
2. Birlikte hareket eden ikiliyi blok olarak düşün: “AB” yalnızca 1-2 ya da 4-5 kutularına sığar.
3. Kalan koşulu uygula: AB 1-2’deyse E en sağda olamayacağı için 4’e, D 5’e gider. AB 4-5’teyse E ve D, 1 ile 2’yi paylaşır. Böylece üç olası diziliş çıkar; her birini ayrı satıra yaz.
4. Sorulara geç: her soru, bu birkaç olası diziliş üzerinden saniyeler içinde cevaplanır.

Bu yaklaşımın amacı her soruda baştan düşünmek yerine tüm olası durumları bir kez çıkarmaktır. Olası durum sayısı ikiyi üçü geçiyorsa, soruların verdiği ek bilgiyle durumları elemeye çalış.

Sayısal mantıkta dikkat edilecekler

Sayısal mantık sorularında işlem yükünden çok kural okumak önemlidir. Kuralı küçük bir örnekle denemek, yanlış yorumlamayı erken fark ettirir.

Grubu bütün olarak değerlendir

• Bir mantık grubuna başladıysan mümkünse tüm sorularını bitirmeden çıkma; tabloyu yeniden kurmak zaman kaybettirir.
• Koşulları çok karışık bir grubu sona bırakmak, toplam süreyi korur.
• “Hangisi kesinlikle doğrudur” sorularında seçeneklerden geriye gitmek çoğu zaman daha hızlıdır.

Süreyi ölçerek çalış

Mantık gruplarını süre tutarak çöz ve grup başına harcadığın süreyi not et. Birkaç hafta sonra hangi soru tiplerinde yavaş kaldığın netleşir; çalışmayı o tiplere yoğunlaştırabilirsin. Kısa ve yoğun bloklar için Pomodoro tekniği iyi bir çerçevedir.

Mantık dışındaki sorular

Mantık soruları süre açısından kritik olsa da netin büyük kısmı diğer sorulardan gelir. Sözel bölümde paragraf, sözcükte ve cümlede anlam ile dil bilgisi; sayısal bölümde ise temel matematik, problemler ve geometri öne çıkar. Bu konulardaki hızın, mantık gruplarına ayırabileceğin süreyi doğrudan belirler.

• Paragraf: her gün süre tutarak 15-20 soru; soru başına süreni haftalık izle.
• Problemler: soru tiplerini (yaş, işçi, hareket, yüzde) ayrı ayrı çalış ve her tipten düzenli tekrar yap.
• Geometri: temel üçgen ve çokgen özelliklerini sağlamlaştırmadan ileri konulara geçme.

Sınavda bölüm sırası

Sayısal ve sözel bölümlerin hangisinden başlayacağın, hangisinde daha rahat olduğuna bağlıdır. Genel kural: güçlü olduğun bölümden başla, mantık gruplarını o bölümün sonuna bırak. Bu sıra, sınavın başında kendine güven kazanmanı ve süreyi kontrollü kullanmanı sağlar. Denemelerde iki farklı sırayı deneyip hangisinde daha yüksek net aldığını ölçmek en sağlıklı yoldur.

Haftalık mantık çalışması planı

DGS ve ALES için ek öneriler

ALES sonuçları beş yıl geçerli olduğu için hedef puanını hangi başvurularda kullanacağını önceden bilmek, hazırlık süreni planlamayı kolaylaştırır. Sınav yapıları için DGS ve ALES sayfalarına bakabilirsin.